تحقیق حاضر درباره شیخ بهاءالدین ‌عاملی از بزرگان دوره صفویه است. از آنجا که چهره والای بزرگمردی چون شیخ بهاءالدین عاملی یکی از آن وزنه های وزین است که در عصر یکی از مقتدرترین پادشاهان دوران بعد از اسلام به ظهور رسیده، بررسی عظمت شأن و زحمات آن رادمرد الهی می تواند ما را به شناخت کامل هویت های فرهنگی‌ خویش آگاه سازد و چراغ راهی در طیّ طریق صحیح تکامل در آینده باشد . نقش شیخ و دیگر مفاخر شیعه در تمدن اسلامی، آن هم در عصری که دنیای اسلام زیر نفوذ قویّ دو اَبَر قدرت عثمانی و صفوی با دو دیدگاه متفاوت سُنُّی و شیعی اداره می شدند، مشهود همه محققان بوده است. در این تحقیق به بررسی عوامل رشد دولت صفوی و نقش تصوف در اعتلا و استقرار حاکمیت شیعی به وسیله صوفیان صفوی اشاره شده است و هم خط سیر رشد تکاملی فعالیت های صفویه از دوره رسمیّت یافتن حکومت آنان تا استقرار کامل پادشاهی شاه عباس کبیر بررسی گردیده است. هم چنین از چگونگی مهاجرت عالمان جبل عامل به ایران و مهاجرت شیخ بهائی و پدرش به دیار عجم و سپس رشد و بالندگی آنان در نزد حاکمیت تا رسیدن به والاترین مقام ریاست دینی آن عصر و احراز آن مقام توسط شیخ بهاءالدین سخن به میان آمده است و در آخر تأثیر شیخ بهائی را در دو عرصه « فرهنگ و تمدن اسلامی » و جامعه شیعی به وسیله نگارش کتاب ها و تربیت شاگردان و طراحی و معماری در حرم های ائمه اطهار و بقاع عارفان و زاهدان و خدمات اجتماعی او در جامعه آن روز بحث شده است. در پایان، حاصل همه تحقیقات بدین نتیجه منجر می شود که این همه کارهای مفید و متنوع سرچشمه از روحیه و « منش اعتدالی» در شیخ بهاء داشته و این روش پسندیده در همه اعصار، یک روش کاربردی و نمونه است و همه دانشمندان دینی عالم تشیع می توانند از روش و مشرب و منظر شیخ بهائی سرمشق گرفته و مانند وی در جهت اِعتلای کلمه توحید و نبوت و ولایت کوشا باشند.